على رفيعى

212

تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)

بعد اعتقادى ، معنوى و تربيتى نيز به حدّى از رشد و كمال رسيده بودند كه امام ( ع ) آنان را امين بر حلال و حرام خدا و وجودشان را مايه آبرو و زينت دين و بر پادارنده عدل و داد و راستى مىدانست . اين گروه نه تنها خود در پرتو استضائه از وجود پيشواى ششم و دانش خدادادى آن حضرت حداكثر استفاده را كرده و به قلّه كمال و مقام عبوديت حق ره يافتند ؛ بلكه با زبان و قلم ، حريم امامت را پاس داشتند . مناظرات و بحثهاى علمى و اعتقادى فراوانى كه اينان با گروههاى مختلف فكرى داشته و نيز نوشته‌ها و تأليفات ارزشمندى كه در موضوعات گوناگون فقهى ، تفسيرى ، كلامى ، اخلاقى و . . . از خود بر جاى گذاشتند ، از جمله خدمات ارزشمندى است كه در راستاى دفاع از حريم امامت و پاسدارى از مكتب تشيع از اين گروه بر جاى مانده است . تنها در فقه حدود چهارصد كتاب و رساله از چهارصد نفر از اين گروه زبده از دانشجويان مكتب جعفرى نگاشته شد كه در تعبيرات فقها به « اصول اربعمأة » يعنى « اصول چهارصد گانه » معروف است كه بعدها مجموع اين اصول در كتابهاى ارزشمند : « كافى » ، « استبصار » ، « تهذيب » و « من لا يحضره الفقيه » گرد آمد و محتواى اين كتابها را تشكيل داد . ما به منظور قدرشناسى و ارج نهادن به خدمات و مجاهدات اين پيكارگران صحنهء علمى و فرهنگى مكتب جعفرى و پاسداران ايثارگر حريم امامت - در حد گنجايش درس - چهره‌هاى سرشناسى از آنان را در اين درس معرفى مىكنيم . « 1 » هشام بن حكم هشام بن حكمِ كوفى كندى از ياران برجستهء امام صادق ( ع ) بود كه در رشته‌هاى كلام ، عرفان ، فقه و حديث به مرتبه‌اى و الا رسيد ؛ ولى گرايش تخصّصىاش « كلام » و مسائل اعتقادى بود . وى در اين رشته بسيار قوى و چيره‌دست بود ، بگونه‌اى كه كسى را ياراى برابرى با او نبود .

--> ( 1 ) - در بخش تاريخ زندگى امام باقر ( ع ) برخى از ياران امام صادق ( ع ) را كه از امام باقر ( ع ) نيز روايت كرده بودند ذكر كرديم ؛ از اين رو ، در اينجا از ذكر مجدد آنان صرف نظر مىكنيم .